Hoe de dienstverleningsvisie van PUB aansluit op de Visie 2030 van Dienst Toeslagen: makkelijke, betrouwbare en mensgerichte inkomensondersteuning.
In het kort
De Visie 2030 van Dienst Toeslagen wil toe naar makkelijke, betrouwbare en mensgerichte inkomensondersteuning. De kern is: één voorkant, minder terugvorderingen, automatische toekenning, zorgvuldig gegevensgebruik en digitale dienstverlening die menselijk blijft.
PUB sluit daarop aan als bredere visie op digitale dienstverlening. PUB geeft burgers een persoonlijke omgeving, helpt rechten en vervolgstappen inzichtelijk te maken, ondersteunt automatische berekeningen en beperkt gegevensdeling tot wat nodig is.
Zo kan PUB de richting van de Visie 2030 versterken: niet alleen betere toeslagendienstverlening, maar een bredere publieke voorziening waarmee burgers overzicht, regie, zekerheid en ondersteuning krijgen over organisaties heen.
Dienst Toeslagen beschrijft in de Visie 2030 een toekomstbeeld voor makkelijke, betrouwbare en mensgerichte inkomensondersteuning. De visie is een kompas en geen gedetailleerde routekaart. De richting is duidelijk: burgers moeten eenvoudiger toegang krijgen tot inkomensondersteuning, meer zekerheid krijgen en niet langer worden belast met de complexiteit van het stelsel.
Op deze pagina bekijken we hoe de visie van PUB aansluit op de Visie 2030 van Dienst Toeslagen.
De Visie 2030 vertrekt vanuit de constatering dat het huidige toeslagenstelsel ingewikkeld is en leidt tot niet-gebruik, complexiteit en terugvorderingen. Dienst Toeslagen wil daarom niet afwachten, maar verbeteren wat binnen bereik ligt en samen met partners stappen zetten naar eenvoudige en mensgerichte inkomensondersteuning.
Het toekomstbeeld is dat burgers voor al hun inkomensondersteuning terecht kunnen op één plek. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat zij krijgen waar zij recht op hebben en als mens worden behandeld. Burgers worden niet belast met de complexiteit van het stelsel, maar geholpen door een overheid die zorgvuldig met gegevens omgaat en begrijpelijk communiceert.
De Visie 2030 werkt met vier bouwstenen.
Burgers die recht hebben op inkomensondersteuning moeten daar makkelijk toegang toe hebben. De inkomensondersteuning is nu gefragmenteerd georganiseerd. Daarom wil Dienst Toeslagen toewerken naar een gezamenlijke voorkant voor de burger.
Dienst Toeslagen wil toe naar minder terugvorderingen, meer definitieve toekenningen en automatische toekenning. De verantwoordelijkheid en risico's die nu vooral bij de burger liggen, moeten meer naar de overheid verschuiven. Vertrouwen in de burger is daarbij het vertrekpunt.
Dienst Toeslagen wil massale processen op een menselijke manier uitvoeren. Daarvoor wil de organisatie burgers doorlopend betrekken, moderne digitale dienstverlening omarmen, slimmer gebruikmaken van data en technologie, en voldoen aan eisen rond privacy, veiligheid en verantwoord algoritmegebruik.
De visie vraagt ook om een publieke dienstverlener met een open cultuur, ruimte voor medewerkers, leren van fouten en samenwerking met de buitenwereld.
PUB sluit sterk aan op de Visie 2030, omdat beide vertrekken vanuit dezelfde beweging: dienstverlening moet eenvoudiger, mensgerichter en betrouwbaarder worden.
Waar de Visie 2030 zich richt op inkomensondersteuning, kijkt PUB breder naar digitale dienstverlening. PUB organiseert niet vanuit de afzonderlijke regeling, uitvoerder of aanvraag, maar vanuit de situatie van de burger.
De Visie 2030 wil één voorkant voor inkomensondersteuning. PUB biedt een concrete invulling van dat idee, waarbij tegelijkertijd bredere maatschappelijke opgaven worden ondersteund: één persoonlijke omgeving waarin burgers hun zaken, rechten, aanvragen, bewijzen, berichten, toestemmingen en statussen kunnen overzien.
Daarmee wordt de voorkant niet alleen een loket voor toeslagen of inkomensondersteuning, maar een samenhangende plek rond de behoefte en administratie van de burger. De burger hoeft minder zelf te zoeken, te combineren en te begrijpen welke organisatie waarvoor verantwoordelijk is.
De Visie 2030 wil dat mensen ondersteuning krijgen waar zij recht op hebben, ook als zij dat zelf niet weten.
PUB ondersteunt dat doel door regels, gegevens en bewijzen aan de kant van de burger samen te brengen. De persoonlijke omgeving kan automatisch berekenen of iemand mogelijk recht heeft op ondersteuning, welke gegevens daarvoor nodig zijn en welke vervolgstap logisch is. Dat kan leiden tot een signaal, een vooringevulde aanvraag of hulp bij het voorbereiden van een verzoek.
Zo wordt proactieve dienstverlening niet alleen iets wat de overheid intern organiseert, maar ook iets wat vanuit de positie van de burger kan worden ondersteund.
De Visie 2030 wil af van hoge terugvorderingen en toe naar meer zekerheid voor burgers. PUB kan daaraan bijdragen door twee belangrijke onderdelen:
Als een burger kan zien welke gegevens zijn gebruikt, welke regels zijn toegepast en waar onzekerheden zitten, wordt dienstverlening beter uitlegbaar. Dat helpt tegelijkertijd om fouten eerder te signaleren en om aanvragen zorgvuldiger voor te bereiden.
De Visie 2030 benadrukt dat gegevens zorgvuldig moeten worden verwerkt en benut. PUB sluit daarop aan met een architectuur waarin gegevens niet vanzelfsprekend centraal bij één of meer overheidsorganisaties hoeven samen te komen.
Gegevens en bewijzen kunnen ook in de persoonlijke omgeving van de burger worden gebruikt om rechten, plichten en vervolgstappen te bepalen. Daarna wordt alleen gedeeld wat voor de betreffende dienst noodzakelijk is. Dat versterkt regie, transparantie en vertrouwen.
Dienst Toeslagen wil massale processen op een menselijke manier uitvoeren. PUB sluit daarop aan door digitale dienstverlening niet te beperken tot digitale zelfredzaamheid, en door de burger niet als dataset te zien.
Kanaalbrede ondersteuning wordt by design geregeld, zodat de burgervoorziening mensen ook via andere kanalen kan ondersteunen. Zij kan uitleg geven, signaleren, doorverwijzen, contact leggen of helpen bij het voorbereiden van een aanvraag. Zo blijft menselijke ondersteuning onderdeel van digitale dienstverlening.
De Visie 2030 noemt ook het signaleren van hardheden in de wet, het gebruiken of creëren van discretionaire ruimte en het geven van meer gewicht aan het evenredigheidsbeginsel.
PUB kan helpen om zulke hardheden eerder zichtbaar te maken. Wanneer gegevens, regels en gevolgen in samenhang worden getoond, wordt duidelijker waar een uitkomst niet past bij de situatie van de burger. Dat helpt uitvoerders en beleidsmakers om te zien waar regels schuren, waar maatwerk nodig is en waar het stelsel eenvoudiger of rechtvaardiger kan.
De Visie 2030 gaat niet alleen over een eindbeeld, maar ook over een andere manier van ontwikkelen. Digitale diensten worden niet alleen achter een bureau ontworpen, maar kleinschalig, iteratief en samen met burgers, uitvoering, IV en beleid getest en verbeterd.
Dat sluit sterk aan op PUB. Ook PUB is geen eindbeeld dat in één keer volledig hoeft te worden ingevoerd. De persoonlijke omgeving, de burgervoorziening en de onderliggende stelselvoorzieningen kunnen stap voor stap worden ontworpen, getest en verbeterd met burgers, uitvoeringsorganisaties en beleidsmakers.
Juist door te werken met prototypes kan zichtbaar worden waar burgers vastlopen, welke informatie zij nodig hebben, welke gegevens betrouwbaar genoeg zijn, hoe regels begrijpelijk kunnen worden berekend en wanneer menselijke ondersteuning nodig blijft.
Zo sluit PUB aan op de manier van werken uit de Visie 2030: niet alleen digitaliseren, maar leren, testen en verbeteren vanuit de praktijk van burgers.
PUB is ook uitgewerkt vanuit andere perspectieven en visies. Deze sluiten op elkaar aan: